Бүгін саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні. Солақай саясаттың салдарынан кезінде қыршын кеткен миллиондаған тағдырлар, әділетсіз айыпталып, жазықсыз жапа шеккен мыңдаған жандар... Қазақ тарихындағы ең қайғылы, ең қасіретті кезеңнің бірі. Мерзімді баспасөз беттерінде жарияланған соңғы деректер бойынша сталиндік қуғын-сүргін құрбандарының саны 40 миллионға жеткені айтылады. Тәуелсіздік алғаннан кейін 1993 жылы «Жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы» ҚР-ның Заңы қабылданды. Ал 1997 жылы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығы бойынша 31 мамыр – саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні болып жарияланды. 1928 жылдан бастап КСРО республикаларында қудалау басталды. Қазақ елінде алдымен алаш қайраткерлері тұтқындалды. Ұлтымыздың бастан кешкен қасіретін ашық айтып, жан-жақты зерттеу егемен ел болған тұста бастау алды. Енді сол мәліметтерге зер салсақ, ресми деректер Қазақстанда 118 мыңнан астам адам қуғын-сүргінге ұшырағанын айтады. 25 мыңнан астам адам ату жазасына кесілді. Олардың арасында ғалымдар, мәдениет пен саясат саласының қайраткерлері болды. Тағылған айып - КСРО-ны құлату үшін жасырын контрреволюциялық ұйымдар құрды деген жала. Тек азамат соғысының өзінде қазақ жерінде қырылғандардың саны 1 млн-ға жуық деген ақпарат бар. Басым бөлігі – қазақтар. Бұған кейінгі 20, 30 жылдардағы ашаршылық кезеңін қосыңыз. Әртүрлі мәліметтерде 1930 жылдарда 1,5 миллионнан 2,5 миллион адамға дейін шығын болғандығы айтылады. Енді осынау қуғын-сүргінге ұшырағандарды ақтау үрдісі ондаған жылдарға созылды. Дегенмен, тарихта «жылымық кезең» деп аталған шақта барлығы толық жүзеге асырылды деп айту қиын. Өткен жылы Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасымен Үкімет арнайы қаулы қабылдап, мемлекеттік комиссия құрылды. Мақсаты – саяси қуған-сүргінге ұшырағандарды толық ақтау. Тарих ғылымдарының кандидаты Раушан Айдарбаева шығыстағы зерттеу жұмыстарымен айналысып жүрген ғалымдардың бірі. Босқындар бойынша алтыншы топтың мүшесі. Миссиясы - бүгінге дейін ашылмаған құпия қорларда жұмыс істеу. Қасіретті кезеңде солақай саясаттың құрбаны болған жазықсыз жандардың алдындағы бүгінгі ұрпақ парызы – оларды ақтау. Бұл бағыттағы жұмыстар әлі де жалғаса бермек. Себебі, бабаларының атын ақтауды күткен ұрпақ бар. Бұл ұлт қасіретін ресми түрде таныту арқылы әлемге тарихи шындықты паш ету – зерттеушілердің басты мақсаты.